PKO Bank Polski, czyli lider technologiczny polskiego sektora bankowego już od kilku lat uważnie monitoruje rozwój wiodących projektów w obszarze technologii blockchain. Celem podjętych działań jest wypracowanie rozwiązań, które wykorzystają auty Banku w ekosystemach technologicznych opartych o blockchain. Prace R&D w obszarze blockchain PKO Bank Polski prowadzi zarówno w ramach projektów wewnętrznych, jak i z licznymi partnerami zewnętrznymi reprezentującymi pełne spektrum rynkowe: startupy, firmy technologiczne, instytucje finansowe, instytucje naukowe, kancelarie prawne, instytucje publiczne oraz niezależni specjaliści dziedzinowi.

Jak to się wszystko zaczęło?

Jednym z modeli rozwoju innowacyjnych produktów i usług w PKO Banku Polskim jest platforma współpracy ze startupami – Let’s Fintech with PKO Bank Polski. Program ten umożliwia nawiązanie współpracy pomiędzy Bankiem, a podmiotami zewnętrznymi w celu przeprowadzenia testu wspólnego pomysłu na współpracę długoterminową. Test przeprowadzany jest w postaci prostego pilotażu – próby produktu lub usługi lub częściowego wdrożenia. W przypadku jego pomyślnego przebiegu dochodzi do pełnej implementacji i komercjalizacji pomysłu.

Na kanwie tego modelu Bank rozpoczął współpracę ze startupem Coinfirm, która bardzo szybko przełożyła się na wdrożenie pierwszej komercyjnej usługi opartej o technologię blockchain, czyli trwałego nośnika. Równolegle do prac nad pierwszym wdrożeniem, w Banku zaczęło funkcjonować Centrum Kompetencyjne Blockchain skupiające zarówno osoby zainteresowane technologią blockchain samą w sobie, jak i potencjalnych odbiorców planowanych projektów. Raptem po kilku miesiącach działania Centrum zostało podzielone na dwa zespoły o charakterze R&D, z których jeden prowadzi we współpracy z Politechniką Warszawską projekt badawczo-rozwojowy dofinansowany z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a drugi sukcesywnie wdraża technologię blockchain na projektach o krótszym horyzoncie czasowym.

Blockchain w Banku

Czym jest i do czego służy Trwały Nośnik?

e-RA blockchain, czy to już?

SIRA - czyli Standard Interfejsu Rejestrów Akcjonariuszy

Sandbox Blockchain

Tokenizacja i smart kontrakty

Słownik technologii blockchain

Blockchain w PKO Banku Polskim - zastosowane przez bank rozwiązanie polega na wprowadzeniu nośnika w postaci bankowości elektronicznej w połączniu z prywatną siecią blockchain w technologii Hyperledger Fabric oraz przechowywaniu dokumentów w zewnętrznym wobec banku archiwum umieszczonym u zaufanej trzeciej strony (KIR. S.A). Technologia blockchain umożliwia detekcję zmian dokonywanych na dokumencie poprzez rejestrowanie w czasie rzeczywistym w sieci rozproszonej (DLT) metadanych i wyniku funkcji skrótu dokumentu (HASH).

Współdzielone bazy danych - obecnie informacje przechowywane są na serwerach centralnej instytucji, która dba o ich bezpieczeństwo. Współdzielenie baz danych sprawia, że informacje w zaszyfrowanej formie znajdują się na serwerach wszystkich użytkowników, dzięki czemu ryzyko ich wykradzenia maleje do minimum.

Hash - funkcja przyporządkowująca dowolnie dużej liczbie danych tzw. skrót nieodwracalny, tj. zawsze posiadającą stały rozmiar, niespecyficzną, quasi-losową wartość. Funkcja ta przypisuje danym (np. plikowi) szereg znaków (tzw. Hash), na podstawie którego nie ma możliwości odtworzenia pliku.

ICO - tzw. Initial Coin Offering, czyli odpowiednik IPO (wejścia na giełdę papierów wartościowych) w świecie blockchain. Spółka zbierając fundusze na projekt emituje tokeny (rodzaj walut cyfrowych). Dwa najbardziej popularne rodzaje tokenów to security tokens i utility tokens:

Security tokens - oferowane w celach inwestycyjnych. Inwestorzy wierząc w rozwój projektu mają nadzieję, że tokeny (w tym przypadku odpowiednik akcji) w przyszłości zyskają na wartości.

Utility tokens – z założenia mają umożliwiać w przyszłości dostęp do produktów lub usług oferowanych przez spółkę.

Istnieją też inne, rzadziej spotykane kategorie, jak np. equity tokens – tokeny na udziały w spółce.

Smart kontrakty - klasyczne umowy pomiędzy dwoma stronami tworzone są na zasadzie przyczynowo-skutkowej, np. jeżeli powódź zaleje dom, to ubezpieczyciel wypłaci ubezpieczenie. Smart kontrakt przenosi taką umowę z formy papierowej do formy elektronicznej i co najważniejsze wypełnia się sam. W nawiązaniu do przykładu – jeżeli czujnik wyśle informację o zalaniu, to automatycznie na konto poszkodowanego zostanie wpłacone ubezpieczenie. W ten sposób nie ma konieczności angażowania prawników, lub innych stron trzecich.

Tokenizacja - przeniesienie analogowej formy np. instrumentu finansowego na formę cyfrową i zapisanie informacji na jego temat oraz warunków jego posiadania w technologii blockchain, za pomocą smart kontraktu.

DeFi – zdecentralizowane finanse będące nową formą finansowania. Koncept ten zakłada przeniesienie każdej usługi finansowej (ubezpieczenie, kredyty czy lokaty) na blockchain.

CeFi – zcentralizowane usługi finansowe, które nadzorowane są przez określoną jednostkę będącą pośrednikiem w wymianie handlowej, np. fundusz zarządzany przez jednostkę centralną posiadającą dostęp do klucza prywatnego, w ten sposób zapewniając bezpieczeństwo środków znajdujących się na portfelu.